Maral Tours

اطلاعات توریستی

ايران

استان خوزستان

اخبار مارال

استان خوزستان


استان	خوزستان
شهر	اهواز
زبان رسمی	فارسی
مساحت

اطلاعات کلي

استان خوزستان

موقعیت جغرافیایی

استان خوزستان در جنوب غربی ایران و شمال خلیج فارس واقع شده و از غرب با کشور عراق هم مرز است.استانهای لرستان و ایلام در شمال و شمال غربی استان، استانهای چهارمحال بختیاری وکهگیلویه و بویراحمد در شرق و جنوب شرقی استان و استان بوشهر در جنوب غربی با این استان همسایه هستند.

تحولات زمین شناسی

پیدایش ناهمواریهای خوزستان مربوط به دوران «سنوزوئیک» بوده است. قسمت های شمالی و شرقی آن طی تحولات کوهزایی در دوره «ترشیاری» به صورت مجموعه ای چین خورده درآمده و شامل تاقدیس ها و ناودیسهایی است که به موازات دیگر چین خوردگیهای زاگرس کشیده شده اند.

ناهمواری استان

چهره طبیعی استان خوزستان را میتوان به دو بخش کوهستانی و بخش سرزمین های پست و هموار تقسیم کرد:

الف) بخش کوهستانی : بیش از دو پنجم وسعت استان را دربرگرفته است که سراسر بخش شرقی و شمالی استان را می پوشاند. کوههای این منطقه که بخشی از رشته کوههای زاگرس هستند، به طول تقریبی 300 کیلومتر از شمال غربی به جنوب شرقی امتداد دارند و به خلیج فارس ختم می شوند.

در استان خوزستان هرچه از سمت شرق به غرب پیش برویم از ارتفاعات کاسته و به جلگه هموار خوزستان خواهیم رسید.

بلندترین کوه استان، کوه «منگُشت» است که 3600 متر ارتفاع دارد و بین ایذه و باغملک واقع شده است.

بدلیل آنکه شیب ناهمواریها در استان به طرف جلگه خوزستان میباشد اکثر رودهای پرآب زاگرس به سوی این جلگه هدایت می شوند.

ب) جلگه ها: حدود سه پنجم از مساحت استان خوزستان جلگه ای است که ازکوهپایه های زاگرس شروع و تا سواحل خلیج فارس و اروند رود ادامه دارند. جلگه خوزستان وسیع ترین جلگه کشور میباشد.

آب و هوا:

آب و هوايي نيمه‌بياباني كه شهرهاي آبادان، خرمشهر، ماهشهر، هنديجان، دشت‌آزادگان و نواحي دزفول، بهبهان، رامهرمز، شوشتر و نواحي شمال اهواز را در بر مي‌گيرد.آب وهواي استپ گرم كه نواحي شمال دزفول، بهبهان، رامهرمز، شوشتر و شمال اهواز را دربرمي‌گيرداستان خوزستان تحت‌ تأثير سه‌نوع باد قرار دارد: اولين باد، جريان سرد نواحي كوهستاني و دومين باد (شرجي)، جريان گرم و رطوبي از خليج‌فارس است كه به سوي جلگه مي‌وزد. سومين‌باد يا باد سوم از عربستان مي‌وزد و هميشه مقداري شن و خاك و رطوبت همراه دارد. بر اساس داده‌هاي ايستگاه‌هاي سينوپتيك استان خوزستان در سال 1375، حداقل مطلق درجه حرارت منفي دو دهم درجه سانتيگراد و حداكثر مطلق درجه حرارت با چهل پنجاه درجه سانتيگراد در اهواز گزارش شده است.

مكانهاي تاريخي:

آسياب رعناي دزفول (Asiab-e Rana)

در غرب شهر دزفول ، در محل معروف به رعنا ، آسياب دزفول واقع شده است . در تمامي عرض بستر رودخانه آثار طاقهاي متعدد و ديوارهاي سنگ و ساروجي قطور و دهانه هاي كوچك و بزرگ و اطاقها و اطاقكهاي نيمه خراب ديده مي شود .

اشكفت سلمان (Eshkaft-e-Salman)

در جنوب غربي ايذه كنوني در انتهاي دره اي واقع شده است . در زبان مردم جنوب غربي ايران و كوه نشين هاي خوزستان ، قطعه سنگي در كوهستان كه بطور طبيعي حفره و اتاقي در آمده باشد و بتوان در آن از باد و باران مصون بود ، اشكفت ناميده مي شود.

چهار نقش برجسته يا چهار مجلس نيايش در دو طرف صخره هاي اشكفت سلمان حجاري شده اند . اين نقوش برجسته مربوط به دوره ايلاميان هستند .

يكي از اين نقوش مربوط به شاه هاني ، همسر ، وزير ، پسر و دخترش مي باشد . ديگر نقش برجسته با حضور همين افراد منهاي دختر حجاري شده اند . نقش برجسته سوم مربوط به نيايش بوده و نقش برجسته ديگر كتيبه اي است مربوط به پادشاه محلي وقت و كارهايي كه انجام داده است .

بناي معين التجار (Moein-o Tojar)

اين بنا در جوار رودخانه كارون در اهواز واقع شده است . قدمت بنا به اواسط دوران قاجار بر مي گردد . داراي يك حياط مركزي با رواق ها واتاقهاي چهار جانبه بوده و مانند ساير ابنيه تاريخي ايران درونگر است . اين بنا به عنوان جايگاهي جهت ترخيص كالاها ي وارداتي (توسط كشتيها در اهواز ) و مركز تجاري مورد استفاده قرار مي گرفته است .

بند ميزان (Band-e Mizan)

واقع در شمال شهر شوشتر شامل تاسيسات بند يا سد سنگي است با دريچه هايي از قطعات بزرگ سنگ خارا كه به وسيله ميله هاي آهني تقويت گرديده و جهت عبور آب از يك طرف تا كنار ديگر رودخانه ساخته شده است . هدف از ساخت اين سد ، انتقال و تقسيم آب بين دو شاخه گرگر و شطيط بوده است . مي گويند اين سازه با استفاده از نيروي كار اسراي رومي كه به دست شاپور اول ساساني به اسارت گرفته شدند ، ساخته شده است .

پل سفيد (White Bridge)

اين پل به عنوان چهارمين پل دنيا ،سمبل شهر اهواز برروي رودخانه قرار گرفته و بافت قديم و جديد شهر را به هم مرتبط مي سازد . اين پل در سال 1315 توسط يك شركت سوئدي به بهره برداري رسيد . مهمترين خصوصيات اين پل شكل قوسي آن با توجه به دهانه آن است . اين پل باگذشت بيش از شصت سال هنوز نقش تعيين كننده اي در ترافيك شهر اهواز ايفا مي كند .

پل سياه ( Black Bridge)

پل سياه به عنوان اولين پل شهر اهواز برروي رودخانه كارون براي اتصال راه آهن سراسري به بندر امام خميني (بندر شاهپور ) كه در سال 1306 ه. ش احداث شده بود ، ساخته مي شود. اين پل از نوع فلزي با فونداسيونهاي بتوني بر روي بستر فونداسيون پل ساسائي بنا شده است . در سطح پل يك خط ريل آهن براي عبور قطار و در طرفين آن دو پياده رو موجود است . اين پل يكي از طولاني ترين پلهاي فلزي راه آهن سراسري محسوب مي شود.

پل قديم دزفول (Dezfoul Old Bridge)

اين پل در زمان شاپور اول ساساني ساخته شده است . در گذشته رابط راه شهر جنديشاپور
به ايوان كرخه و شوش بوده و هم اكنون منطقه شرق و غرب دزفول رابه هم مي پيوندد . طاقها و طاقنماها به سبك ضربتي و قسمتهاي اصلي پي پايه ها از سنگ و ساروج ساخته شده اند.

خرابه هاي شهر ارجان (Arjan city)

شهر ارجان يا ارگان يا آرگان در 12 كيلومتري شمال شرق بهبهان در كنار رودخانه مارون واقع شده است ، طي كاوشهاي باستا نشناسي ، مقبره يك شاهزاده ايلامي در آن بدست آمده است . در دوره اسلامي نيز يكي از شهرهاي مهم ورودي به خوزستان محسوب مي گرديد.

دانيال نبي (ع) شوش (Danyal-e Nabi)

معماري آرامگاه حضرت دانيال نبي از يك چهار طاقي با گنبد مخروطي كثير الاضلاع و دو مناره با پوشش كاشي (1330 ه . ق ) از دو قسمت مقبره و زيرزمين تشكيل شده است .

بناي بارگاره واقع برروي زيرزمين شامل اتاقي است كه ضريح در آن قرار دارد و اكنون سقف آن آيينه كاري شده و داراي دو ايوان در اضلاع شمالي و جنوبي است كه در واقع نمازخانه بقعه است . بناي قديمي بقعه دانيال را سيل خراب كرده است . بناي كنوني با گنبد رك مضرس مخروطي به سال 1178 ه. ق بوسيله حاج شيخ جعفر شوشتري احداث شده و طي سالهاي گذشته قسمت هايي از آن با همكاري اداره اوقاف توسط سازمان ميراث فرهنگي استان خوزستان مرمت گرديده است.

زيگورات چغازنبيل (Choqazanbil)

زيگورات از برج معبد هاي چند طبقه اي ، با الهام از كوه (كه همواره مقدس و ستايش برانگيز بوده ) ساخته مي شد به گونه اي كه طبقات آن رو به بالا كوچكتر مي شد و پلكان هايي به نوك آن و آخرين طبقه كه جايگاه خدا بوده ، راه داشت . هر زيگورات به يك خدا هديه مي شد . همچنانكه زيگورات چغازنبيل را هديه پادشاه ا نشان و شوش (( اون تاش گال )) به ((اين شوشيناك )) خداي نگهدارنده شهر شوش كه به صورت گاونر مجسم مي شد ، مي دانند .

طبقات زيگورات چغازنبيل با شالوده مستقل و از يك سطح آغاز شده اند . به طوري كه طبقه آخر (خانه خدا) عليرغم كوچكي آن داراي بلندترين ارتفاع بوده است . از مسائل قابل توجه در اين مجموعه تاريخي ، كشف حوضچه هاي تصفيه آب با تكنيك محاسباتي دقيق و پيشرفته در شمال غربي معبد است .

شوش (Shoush)

وسعت و گسترش محوطه باستاني شوش كه در مركز شوش فعلي قرارداشته ، باستان شناسان خارجي را واداشته است تا اين محوطه عظيم را از نظر جغرافياي به چهارقسمت اصلي تقسيم نمايند:

- تپه آكروپل كه قلعه باستان شناسي بروي آن احداث گرديده است (پيش از تاريخ )

- كاخ آپادانا (هخامنشي )

- شهر شاهي (هخامنشي)

- شهر صنعتگران يا پيشه وران ( هخامنشي ، پارت ، ساساني ، اسلامي ) . به علاوه تمامي تپه ها و اراضي اطراف كه جاي جاي آنها مورد كاوشها ي موقت باستان شناسي قرار گرفته است . همگي گواه بر وجود سكونت مردمان در ادوار مختلف تاريخ است .

صفه سر مسجد (Sofe Sar Masjed)

بالاي تپه اي كه مشرف به محله سر بيشه مسجدسليمان است ، تپه سر مسجد كه حدود 700 تا 800 سال پيش از ميلاد ساخته شده جلب توجه مي كند . در حال حاضر جز تخته سنگهاي تراشيده نام منظم ، نيم ستونهاي مدور شكسته و بقاياي صفه و پلكان تشريفاتي (از دوران اشكاني ) چيزي از آن باقي نمانده است .

قلعه باستان شناسي شوش (Qal-e Shoush)

اين قلعه در سال 1897 ميلادي توسط ژان ژاك دمورگان رئيس هيئت باستان شناسي فرانسوي در شوش به منظور حفاظت از جان اعضاء هئيت و نگهداري اشياء كشف شده در حين حفاري ، برروي تپه ارگ (اكروپل ) بنا شده . مصالح ساختماني به كار رفته در اين قلعه از آجرهاي كشف شده دورانهاي مختلف در شوش است .

سبك معماري آن كه از قلاع اروپايي گرفته شده و زندان باستيل فرانسه را تداعي مي كند ، توسط يك معمار محلي ايراني ساخته شده است .

قلعه دا و دختر (Da-va Dokhtar)

در شمال شهر رامهرمز در دامنه هاي مياني كوهي گچين برروي دو تپه كه در امتداد هم و پايين و بالا واقع شده اند قرار دارد. مصالح ساختماني اين قلعه كه از گچ بوده و سنگهاي تزئيني كمتري در آن به كار رفته ، اين گمان را در بيننده به وجود مي آورد كه ممكن است دژي باشد كه در روزگار ساسانيان براي محافظت راه تجاري – نظامي يا نگهباني كاخ و خزائن و يا نظارت بر جلگه زراعي و باغها و مزارع و انبارهاي غله بنا شده است .

كلاه فرنگي (Kolah Farangi)

در كنار رود شطيط بر فراز تپه كوتاهي مشرف به بند ميزان شوشتر ، بقاياي برج هشت ضلعي كلاه فرنگي قرارگرفته است . بدنه اين برج از سنگهاي قواره شده ماسه اي ساخته شده كه در حال حاضر بقاياي آن تا ارتفاع 5/1 متري باقي مانده است .

احتمال مي رود كه اين برج ، ديده باني شاپور اول ساساني براي چگونگي كار كارگران بوده و يا برج ديده باني براي نظارت بر مقدار آب و شدت جريان آب بوده است .

نقش برجسته كول فرح (Koulfarah)

درشمال شرقي شهر ايذه كنوني از جاده اي كه به سوي دهدز امتداد دارد ، در آخر جلگه ايذه رشته كوهي كم ارتفاع و دره هايي دراين رشته كوههاي شمالي وجود دارد . اولين دره كه در برابر جاده اصلي قراردارد ، دره كول فرح ناميده مي شود. بطور كلي نقوش كول فرح را مي توان بدين صورت مطالعه نمود؛

- نقوش سنگتراش كول فرح بر روي دو قطعه سنگ منفرد و سنگهاي كمره كوه در دست راست دره

- نقوش سنگتراش و كتيبه كول فرح برروي سنگ كمره كوه در دست چپ دره

- نقوش سنگتراش برروي سنگ منفرد در آغاز دره كول فرح در ميان خانه هاي مدخل دره

گردشگاه هاي طبيعي

آبشارهاي شوشتر (سيكا ها) (Sika Flows)

از زمان استقرار حكومت شاپور اول ساساني در شوشتر آثار زيباي آبشارها به وجود آمد .
آسيابهاي شوشتر در جنوب پل گرگر يا پل دروازه در سمت چپ و راست رودخانه ، طاقهايي چند با ساختمانهايي كه آب را از بالا دست گرفته و به درون مرتبه هاي پايين تر سرازير مي كند بنام سيكا معروف و نمايان است .

اين بناها محل آسيابهاي گندم خوركني و تهيه آرد به مرتبه زيرين فرو مي جهد و سنگ آسياب را به گردش و چرخش در مي آورد. آبراهه ها و مجاري آب منشعب از گرگر از سمت شرق رودخانه جدا مي شود . در زير پل گرگر مجاري و تمهيدات آبرساني قابل ملاحظه است .

منجنيق (نهراربق) (Manjanigh)

منجنبق حد فاصل روستاهاي منجنبق سفلي و منجنبق عليا و شهر باغملك در سمت شرق جاده باغملك به اهواز قراردارد . در گذشته به اسم اربق مشهور بوده و شامل بپه هاي متعدد و مرتبط به هم بوده است . شهر اربق داراي دو بخش شمالي و جنوبي در دوسوي رودخانه باغملك بوده كه بوسيله يك پل به همديگر متصل مي شوند . آثار پايه هاي اين پل قديمي كه از سنگ و گچ و ساروج ساخته شده هنوز پا برجاست .

در شرقي ترين قسمت جنوبي شهر ، تپه اي بزرگ و طبيعي وجود دارد كه بر روي آن قلعه مستحكم دفاعي شهر بنا شده بود.

آثار برج و باروي بخش غربي و تعدادي از اتاقهاي جبهه شرقي هنوز باقي مانده است . اين قلعه با استفاده از قلوه سنگ و گچ بنا شده است