| |
| استان |
مركزي
|
| شهر |
اراک |
| زبان رسمی |
ترکی، فارسی |
| مساحت |
|
|
|
|
|
 |
|
اطلاعات کلي
|
- استان مركزي
موقعيت جغرافيايي
استان مركزي تقريباُ در مركز ايران قرار دارد . اين استان از شمال به استان هاي تهران و قزوين, از غرب به استان همدان , از جنوب به استانهاي لرستان و اصفهان واز شرق به استانهاي تهران , قم و اصفهان محدود است . اين استان با مساحتي معادل 29530 كيلومتر مربع حدود 82 / 1 درصد از مساحت كل كشور را به خود اختصاص داده است . بر اساس آخرين تقسيمات كشوري درسال 1375 , استان مركزي داراي 8 شهرستان , 15 بخش , 19 شهر ، 60 دهستان و 1394 آبادي داراي سكنه و 46 آبادي خالي از سكنه است .
جغرافياي تاريخي
باستناد منابع تاريخي , استان مركزي در هزاره اول قبل ازميلاد جزو ايالات ماد بزرگ بود كه تمام قسمت مركزي و غربي ايران را در بر مي گرفت و از كانون هاي قديم استقرار در فلات ايران به شمار مي رفته است . درزمان سلوكيان اين منطقه , مخصوصاُ قسمت شمالي آن (دهستان خورهه) مورد توجه حكام يوناني قرار گرفت . وجود آثار باستاني باقي مانده ازاين دوران در خورهه مؤيد اين نظر است . در زمان خسروپرويز ـ پادشاه ساساني ـ ايران به چهار بخش (كوست ) تقسيم شد. اين چهار بخش عبارت بودن از : باختر (شمال) ، خورآبان يا خوارآسان (مشرق) , نيمروز (جنوب) و خوربران (مغرب) . اين منطقه در كوست خوربران (مغرب) كه به معني محل غروب خورشيد بود قرار داشت . در قرن اول اسلامي اين منطقه به نام ايالت جبال يا قهستان تغيير نام داد , به طوري كه جغرافيانويسان اسلامي اين قرن , از آن به عنوان بخشي از بلاد پهلويان و به نام كوهستان يا قهستان (جبال ) نام برده اند. اين منطقه درقرن دوم هجري همراه با همدان , ري و اصفهان به نام عراق عجم ناميده شد. در قرن چهارم هجري قمري شهرهاي ايالت جبال عبارت بودند از: همدان , رودآور , خورمه (خورهه) , سهرود , ابهر , سمنان , قم , قاشان , روده , پوسته , كره , بره , گربايگان (گلپايگان) و .... در اين دوره مراكز و كانونهاي درجه اول شهري نيز عبارت بودند از : ساوه , تفرش , وره , ساروق و گلپايگان و شهرهاي مبادلاتي درجه دوم نيز عبارت بودند از : محلات , خمين , كميجان , ميلاجرد ، خنداب , اليثار , سامان , خورهه , نيمور , نراق , دليجان , جاسب , ماْمونيه , الوير و .... بودند . دراين مراكز غله , حبوبات , زعفران , انجير , انار , سيب , انگور , گردو , بادام , قيسي وساير محصولات سردرختي و باغي و خشكبار و گياهان دارويي مانند ترنجبين در كنار محصولات صنايع دستي مانند : ظروف سفالي و مسي و پارچه و كرباس , گليمنه , قالي و ... توليد مي شد .درچند دهة اخير با توسعه راه آهن و احداث كارخانجات مختلف , به مرور چهره منطقه عوض شد و بعد از تقسيمات جديد كشوري و ايجاد استان تهران و مركزي , اين استان به مركزيت اراك به وجود آمد .
آب و هوا
استان مركزی دارای آب و هوای نیمه بیابانی، معتدل كوهستانی و سرد كوهستانی است. این استان تحت تأثیر جریان فشار زیاد آسیای مركزی، برف و سرمای زیاد، جریان فشارهای اقیانوس هند همراه با طوفانهای گرد و خاك، جریان اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه همراه با رطوبت و باران قرار دارد.
به علت تنوع آب و هوایی، میزان رطوبت هوا و باران نیز در شهرستانهای استان متفاوت است. ریزشهای جوی در مناطق كوهستانی، اغلب به صورت برف و در مناطق كم ارتفاع بیشتر به صورت باران ظاهر میشود. شمال استان در ناحیه سربند جزو كم بارانترین نواحی و ارتفاعات شازند در جنوب غرب، از پر بارانترین مناطق استان به شمار میآیند. استان مركزی از اردیبهشت تا شهریور دمای مناسبی برای سفر و جهانگردی دارد.
صنایع دستی
در اکثر شهرستان های استان مرکزی صنایع مختلف دستی وجود دارند که عمدتاً خاص عشایر منطقه اند . عشایری که در محدوده استان زندگی می کنند بومی منطقه نیستند و اکثر آنها از نواحی دیگر به این منطقه مهاجرت کرده و سکنی گزیده اند . مهم ترین گروه های ایلی استان شامل شاهسون ها، ایل کله کویی، ایل میش مس ( مست )، ایل خلج، ایل راوه و ایل کرد (کلهر) هستند که به ویژه زنان و دختران انواع صنایع دستی را تولید می کنند.
اهم صنایع دستی استان عبارتند از:
فرش ساروق، اراک و محلات، قالیچه ساوه، گلیم و جاجیم تفرش، گیوه اراک و محصولات مسی که در شهرهای استان تولید می شود .
بناهای یادبود تاریخی :
-بازار اراک
-آتشکده آتشکوه ، محلات
-حمام چهار فصل ، اراک
-خانه امام خمینی ، خمین
-معبد خوره سلوکی ، دلیجان
-قصر سالار محتشم ، خمین
-کتیبه تیماره ، خمین
بناهای یادبود مذهبی:
-امامزاده محمد عابد ، اراک
-امامزاده صالح ابن علی ، شاه زند
-امامزاده سلطان سید عشاق ، ساوه
-مسجد میدان ( قرمز ) ، ساوه
-مسجد جامع ساوه ، ساوه
جاذبه های طبیعی :
-غار چال نخجیر ، دلیجان
- چشمه آب گرم محلات ، محلات
|
|
|
|
|
|
|
|
جاذبه هاي توريستي
|
|
متن متن
|
|
|
|
|
|
|
|
صنايع دستي و سوغاتي
|
|
متن متن
|
|
|
|
|
|
|
|
|
