استان قزوين
موقعيت جغرافيايي
اين استان دارای دو ناحيه کوهستانی و دشتی می باشد. منطقه کوهستانی آن در شمال استان قرار دارد و دهستانهای الموت, رودبار و قسمتی از کوهپايه اقبال پشگلدره را در بر می گيرد. در همين ناحيه, بخشی از رشته کوه البرز از بخش شمال غربی و از استان گيلان به طرف جنوب غربی در داخل استان قزوين کشيده شده است. سيالان و الموت دو قله از قله های معروف کوهستان های بخش غربی البرز می باشند. دره های البرز در دامنه های خشک جنوبی, به ويژه در ناحيه قزوين باريک و کم عرض هستند. و با ديواره های پر شيب کشيده شده اند. آبادترين و پر جمعيت ترين دره های آن, دره شاهرود و دره های دو شاخه معروف آن, رود طالقان و رود الموت است. که آبهای دامنه های البرز جنوبی را به سفيد رود می رسانند. دره و رودخانه شاهرود کوههای ميان دره چالوس و سفيد رود را از شرق به غرب شکافته و آن را به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسيم کرده اند. کوه های طالقان, سيالان و الموت دو قله از قله های معروف کوهستان های بخش غربی البرز می باشند. دره های البرز در دامنه های خشک جنوبی, به ويژه درناحيه قزوين, باريک و کم عرض هستند و با ديواره های پر شيب کشيده شده اند. آباد ترين و پر جمعيت ترين دره های آن دره شاهرود و دره های دو شاخه معروف آن, رود طالقان و رود الموت اند که آب دامنه های البرز جنوبی را به سفيد رود می رسانند. دره و رودخانه شاهرود کوه های ميان دره چالوس و سفيد رود را از شرق به غرب شکافته و آن را به قسمتهای شمالی و جنوبی تقسيم نموده اند. اين استان دارای سه شهرستان به نامهای قزوين , تاکستان و بوئين زهرا و 10 بخش و 12 شهر و 37 دهستان و 936 آبادی دارای سکنه می باشد.
صنايع دستی
هنرمندان قزوين که وارث هنر دوره صفوی بودند در رشته های هنری به فعاليت پرداختند، در هنر منبت و مشبک، مقرنس کاريهای منظم و گچ بريهای در هم پيچيده بسيار زيبا، قلمدان سازی، نقاشی پشت شيشه و نقش های تزئينی آثاربيشماری به گونه بسيار زيبا و دلفريب پديد آوردند تا بدانجاکه قزوين بعد از شيراز و اصفهان از مراکز هنری مهم به شمار می آمد.
سبک نگارگری قزوين سرشار از ويژگيهايی بود که در آن زمان بی مانند بود و در خطاطی و خوشنويسی بار ديگر به منتهای کمال رسيد ولی در دوران قاجار بر اثر هرج و مرج موجود در کشور، قزوين رونق هنری خود را از دست داد.
صنايع دستی قزوين عبارتند از: نگارگری، قلمدان سازی، سوزن دوزی، حکاکی، قلم زنی و فرش بافی (بافت انواع قالی و گليم) و جاجيم بافی.
كاخ موزه چهلستون( كلاه فرنگي)
يكي از آثار مهم دوره صفوي در قزوين عمارت چهلستون يا كلاه فرنگي است كه در وسط باغ بزرگي قرار دارد و تنها كوشك باقي مانده از مجموعه كاخ هاي سلطنتي روزگار شاه طهماسب است. بنا ساختماني هشت گوش به مساحت تقريبي 500 متر مربع است كه براساس نقشه يك معمار ترك در دو طبقه ساخته شده و داراي تالارها و اتاق هاي كوچكي در هر طبقه است. نقاشي هاي ديواري طبقه اول نمونه اي از هنر نگارگري مكتب قزوين و داراي شهرت جهاني است. تالار بزرگ طبقه دوم با ارسي هاي پنج چشمه اي در چهار جهت اصلي به محوطه غلام گردش بالا مي پيوندد كه داراي سقف بلندي از خنچه پوش بوده است. از اين بنا هم اكنون به عنوان گنجينه موزه قزوين استفاده مي شود. گفته اند بناي هشت بهشت اصفهان با گرته برداري از اين اثر ساخته شده است.
قلعه الموت
در شمال شرقي آبادي گازر خان و بر بلنداي كوهي از سنگ يكپارچه با ارتفاع 2100 متر ازسطح دريا كه به پرتگاه هاي مخوفي منتهي مي شود قلعه اي پرشكوه قرار دارد كه به گزارش حمدا... مستوفي نخست در سال 226 هجري به دست داعي الي الحق حسن بن زيد الباقري بنا شده ، در شب چهارشنبه ششم رجب سال 483 قمري به تصرف حسن صباح در آمده و اكنون آن را به نام قلعه الموت يا قلعه حسن مي خوانند . تنها راه ورود به قلعه در انتهاي ضلع شمال شرقي – چند متر پايين تر از برج شرقي دژ - واقع شده كه كوه هودكان با فاصله اي نسبتا زياد بر آن مشرف است . در اين محل تونلي در تخته سنگ بريده شده كه داراي 6 متر طول ، 2 متر عرض و 2 متر ارتفاع است . پس از عبور از اين گذرگاه ، آثار باقيمانده برج جنوبي قلعه و ديواره جنوب غربي آن كه روي شيب تند تخته سنگ ساخته شده آشكار مي گردد. در دامنه جنوبي كوه قلعه ، خندقي به طول تقريبي 50 متر و عرض 2 متر كنده و آن را از آبي كه داخل قلعه مي آمده پر مي كرده اند تا هيچ راه نفوذي از آن جبهه متصور نباشد . بر روي دامنه هاي تند ديگر صخره نيز هر جا كه بيم بالا رفتن مهاجمان مي رفته خندق هايي كنده و ديواره بالايي آنها را مورب برآورده اند تا امكان هر گونه عبوري را بازستاند . همچنين در هر نقطه كه شياري وجود داشته با ساختن ديواره هايي سنگي يا آجري راه ورود را مسدود ساخته اند . با عبور از پاي ديوار شرقي قلعه كه حدود 10 متر و به ارتفاع 5 متر است به بخش اصلي دژ مي رسيم كه تختگاه حسن صباح در طول اقامت سي و پنج ساله وي در الموت بوده است و در بالاي آن بقاياي چند اطاق كه سقفشان فرو ريخته به چشم مي خورد . اين قلعه پس از تسليم ركن الدين خور شاه در شوال 654 ه .ق به دستور هلاكو به آتش كشيده و و يران شد و از آن پس به عنوان تبعيد گاه و زندان مورد استفاده قرار گرفت . يكي از شگفتي هاي قلعه حسن ، سيستم پيچيده آبرساني با تنبوشه هايي به قطر 10سانتي متر است كه از چشمه " كلدر " آب را به دژ رسانده و در حوض هاي سنگي ذخيره مي كرده اند. در جنوب غربي اين قسمت از قلعه – در ميان شيب بسيار تندي كه به پرتگاه هاي عميق مي رسد – حوضي در دل سنگ به ابعاد تقريبي5×8 متر كنده اند كه هيچ گاه از آب خالي نشده است .
پيغمبريه
در سمت غربي باغ فرهنگي چهلستون، بقعه اي است كه در جوار مدرسه و مسجدي از دوره صفوي قرار دارد و عالمان ديني و مردم، آنجا را آرامگاه چهارتن از پيامبران بني اسرائيل به نام هاي : سهولي، سلام، القيا و سلوم مي دانند و به “ چهار انبياء ” مي خوانند. گفته مي شود آنان پيامبراني هستند كه مژده ميلاد مسيح را از اورشليم به سوي شرق آورده اند . از اسناد مـوقــوفات صفويه برمي آيد كه اين مكان در پايان قرن يازدهم هجري زيارتگاهي مورد احترام بوده و باغ هــايي را بر آن وقـف كـرده اند. بناي فعلي پيغمبريه از آثار ميرزا مسعود شيخ الاسلام است. در جلوي بقعه يك مهتابي قراردارد كه بر روي چهارستون و جرز قرار گرفته، پشت آن رواقي است كه به حرم مي پيوندد. حرم در چهار جهت داراي چهار شاه نشين است و طرح آن در داخل به صورت بيست ضلعي است. در چهار جانب حرم چهار قوس بلند برپا گرديده كه به كمك فيلپوش ها، طاق حرم را نگاه داشته اند. از جايي كه قوس ها آغاز شده، دور تا دور حرم كتيبه اي گچ بري شده از سوره جمعه با رنگ طلايي روي زمينه لاجوردي به خط نسخ توسط مرحوم شيخ علي سكاكي نوشته شده كه از جمله آثار هنري بقعه به شمار مي رود. علاوه بر چهار پيامبر نامبرده، مقبره امامزاده صالح بن حسن مجتبي (ع) را نيز در همين مكان مي دانند.
جاذبه های استان قزوین در یک نگاه
جاذبه های طبیعی
ابهر رود
این رود كه از حوالی سلطانیه سرچشمه می گیرد و از شمال غربی به جنوب شرقی جریان دارد ، پس از سیراب كردن ابهر ، هیدج ، سائین قلعه و خرم دره ، به تاكستان می رسد و آب مورد نیاز تعدادی از روستاهای دو دانگه را فراهم می سازد .
ایوان سنگی نیاق
ایوان ، صخره ای است نسبتاً مرتفع که دو فرو رفتگی به مانند ایوان در دو طرف آن ایجاد شده است . در هر یک از این فرورفتگی ها ، حوضی مستطیل شکل با ابعادی حدود 2×4 متر حفر شده ، عمق آنها به دلیل ریخته شدن سنگ و شن و ... در آن نا مشخص است .
چشمه آب خرقان
این چشمه در کیلومتر ۹۵ جاده قزوین همدان قرار دارد . آب هاى معدنى خرقان ، پس از مصرف به رود خانه « ابهررود » که از این منطقه عبور مى کند ، مى ریزد .
چشمه یله گنبد
این چشمه در روستای یله گنبد قاقازان ، در شمال غربی قزوین قرار دارد . این چشمه در كف دره ای از زمین می جوشد . شمال دره از سنگ های آذرین و جنوب آن از سنگ های آهگی تشكیل شده است . چشمه دارای چند مظهر در چند نقطه نزدیگ به هم است و آب آن در حوضچه هایی جهت استحمام جمع آوری می شود .
خشچال
قله خشچال در سلسله جبال البرز غربی در شمال دره الموت و آبادی های زواردشت و اوان قرار گرفته است . 4180 متر ارتفاع این قله است . و در استان قزوین قرار دارد .
دره نینه رود
این دره در نزدیکی روستا های هیر و ویار واقع و با رود پرآبی که در آن جاری است یکی از مناطق ییلاقی و زیبای رودبار شهرستان محسوب می شود .
دریاچه اوان
بزرگ ترین و زیبا ترین دریاچه در منطقه قزوین ، دریاچه " اوان " نام دارد که به فاصله هفتاد و پنج کیلومتری شهر قزوین در جاده قزوین - معلم کلایه قرار گرفته است .
رودخانه شاهرود
این رود تنها رودخانه دامنه جنوبی البرز است كه آب آن به دریای مازندران می ریزد .
قله آوان
این قله در خط الرأس اصلی رشته كوه البرز و در شمال رودبار با ارتفاع 3750 متر واقع شده و به ( خشته چال ) هم معروف است . خط الرأس این كوه ، در جهت شمال غربی جنوب شرقی است و قسمتی از مرز طبیعی شهرستان قزوین و تنكابی ( شهسوار ) به شمار می رود .
جاذبه های باستانی
آرامگاه بزرگ ( قلعه ساسان )
نیز برجی هشت ضلعی است که در قسمت دور تا دور پایین آن دیواری به ارتفاع دو متر بنا شده که بر روی پایه مزبور ، ستون های استوار سنگی بر آورده اند که تا ارتفاع یک متر به شکل چهار بر و از آن به بعد تا زیر گنبد به شکل مدور ادامه یافته اند .
برج باراجین
این برج در چهار کیلومتری شمال قزوین ، بر ارتفاعات غربی رودخانه ارنزک ، روی سکویی هشت ضلعی که حدود یک متر از زمین ارتفاع دارد بنا گردیده است .
برج سنگی با کتیبه کوفی
بر روی تپه اک در جانب شمال شرقی قلعه ساسان - از دهستان طارم - قرار دارد .
برج های آرامگاهی خرقان
این برج ها در یک کیلومتری روستای حصار ارمنی از توابع خرقان غربی ، و در 32 کیلومتری جاده قزوین ـ همدان قرار دارند . برج های خرقان در محوطه وسیعی به فاصله کمی از یکدیگر قرار گرفته اند و از بسیاری جهات با هم شباهت دارند ؛ اما برج شرقی ، قدیمی تر از برج غربی است .
پل شاه عباسی
در مسیر جاده ای كه از قزوین به طرف بوئین زهرا می رود ، پلی قرار دارد كه دردوره شاه عباس ساخته شده است و فاصله آن تا قزوین 37 كیلومتر است .
سد قدیمی سید علی خان
یکی از رودهایی که بخشی از باغ های اطراف قزوین را سیراب می کند .
قز قلعه ( قلعه دختر )
قز قلعه در حوالی ضیاء آباد از توابع شهرستان تاکستان ، روی تک کوهی سنگی قرار دارد و بر تمام نواحی اطراف مشرف است . این قلعه از سه طرف به پرتگاه های مخوف منتهی و تنها راه دسترسی به آن ، از راه جنوب است .
قلعه الموت
منطقه اَلَموت یا رودبار الموت در سلسله جبال البرز ، واقع در شمال شرقی استان قزوین ، جنوب مازندران و گیلان ، شرق طالقان و غرب رودبار زیتون قرار دارد .
قلعه تاریخی لمبسر
" قلعه لمبسر " در بخش " رودبار شهرستان " قزوین در شمال شرقی روستای رازمیان واقع شده و جزء مهمترین قلاع اسماعیلیه در عصر سلجوقی است .
قلعه سمیران
این قلعه بر بالای یک تپه سنگی در دهستان طارم قرار دارد و دسترسی به آن جزاز سمت شمال ، بسیار دشوار است . سفید رود ازجانب جنوبی این قلعه می گذرد و آن سوی رود ، رشته ارتفاعات بلند سنگی ، سر به آسمان کشیده اند .
قلعه سنگرود
در شمال روستای زرگر که در ناحیه کوهستانی شمال قزوین قرار دارد و از دهات کوهپایه به شمار می رود . بر فراز قلة کوهی آثاری از بناهای ویرانة سنگی به چشم می خورد که احتمالاً یک قرار گاه و یا یک قلعة نظامی بوده است .
قلعه شیر کوه
این قلعه که بیدلان نیز خوانده می شود در نزدیکی روستای باغدشت و بر فراز قله ای که 1851 متر از سطح دریا ارتفاع دارد واقع شده است . باید این دژ را از استراتژیک ترین قلاع دفاعی اسماعیلیان برشمرد .
قلعه محمد زمان خان رشوند
این قلعه كه در قسمت شمالی قزوین قرار دارد . محل اقامت محمد زمان خان رشوند بوده و او آن را به صورت قلعه ای بزرگ ساخته است .
قلعة نویزرشاه
این قلعه درشرق « شترخان » و در شمال شرقی روستای « گرم رود » بر فرازكوه بلندی كه دیواره های صخره ای آن به طور عمودی به سوی دره های اطراف پایین می رود و بلند ترین نقطة آن 2000 پا ارتفاع دارد ، واقع شده است .
کافر گنبد
این گنبد در روستای نیاق ، در 16 کیلومتری قزوین و در نزدیکی امام زاده سلطان ویس قرار دارد . این بنا ، بنایی با نمای هشت ضلعی است که طول هر ضلع آن از خارج 80/2 متری است .
یله گنبد
این بنا که در37 کیلومتری جاده قزوین - رشت و برفراز یک رشته بلندی قرار گرفته است .
|
اطلاعات توریستی 
