مارال

معماري منسجم دوره اشکاني تا اسلامي در قلعه اولتان قالاسي کشف شد

باستانشناسان درکاوش قلعه اولتان قالاسي موغان با مجموعه منسجم معماري متعلق به دورههاي مختلف اشکاني تا اسلامي مواجه شدند که بيشتر آثار يافت شده به دوره قرن سوم و چهارم هجري و ادامه معماري دوره ساساني تعلق داشت. آثار متعددي از قبيل تنور، اطاقهاي متعدد، بخاري و چهار طبقه طاقچه نيز در فضاهاي معماري قلعه کشف شده است که با استفاده از اندود گچ تزئين شده بودند.              

خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گروه ميراث فرهنگي_ تازه‌ترين کاوش‌هاي باستان‌شناسي در محوطه قلعه تاريخي اولتان قالاسي، در دشت مغان، منجر به کشف آثار متعدد معماري از دوره اشکاني تا دوران اسلامي و قاجار شد.

عبدالرضا مهاجري‌نژاد با اعلام اين خبر به CHN گفت:« در کاوش قلعه اولتان قالاسي با مجموعه منسجم معماري متعلق به دوره‌هاي مختلف اشکاني تا اسلامي مواجه شديم که بيشتر آثار يافت شده به دوره قرن سوم و چهارم هجري و در امتداد معماري دوره ساساني تعلق داشت.»

وي در ادامه گفت:« در داخل حصار قلعه به گورستاني برخورد کرديم که به دوره اسلامي تعلق دارد اما کاوش‌ها در اين گورستان نشان داد که تدفين‌هاي انجام گرفته روي فضاهاي معماري دوره تاريخي بوده است که احتمالا در همان زمان تدفين از اين فضاهاي معماري خبر نداشتند.»

به گفته وي؛ در حصار جنوبي قلعه کاوش‌هاي باستان‌شناسي منجر به کشف مجموعه منسجم و منظمي از معماري، احتمالا متعلق به خانه‌اي اشرافي کشف شد که در آن حمام، دستشويي نيز يافت شد.

مهاجري‌نژاد در اين‌باره گفت:« در حين کاوش يک توالت فرنگي پيدا کرديم که درست شبيه توالت فرنگي‌هاي امروزي است و احتمالا به دوران تاريخي تعلق دارد. در اين توالت با استفاده از تن‌پوشه‌هاي سفالي مسير ورود و خروج آب را تعبيه کرده بودند.»

آثار متعددي از قبيل تنور، اطاق‌هاي متعدد، بخاري و چهار طبقه طاقچه‌ نيز در فضاهاي معماري قلعه کشف شده است که با استفاده از اندود گچ تزئين شده بودند.

مهاجري‌نژاد درباره آثار معماري کشف شده در زير تدفين‌هاي دوره اسلامي گفت:« درکنار يکي از تدفين‌ها پايه ستوني متعلق به دوره تاريخي کشف شد که احتمالا نشان مي‌دهد در گذشته بناي مهمي در اين بخش از قلعه وجود داشته است.»

همچنين اطلاعات لايه نگاري در حصار قلعه نشان مي‌دهد که اين حصار در دوران تاريخي ساخته شده و سپس در دوره اسلامي تغييراتي در آن به وجود آمده است. اين قلعه در دوره اشکاني ساخته شد اما شکوفايي آن در دوران ساساني و اوايل اسلامي بوده است.

مهاجري‌نژاد درباره وضعيت سکونت در قلعه گفت:« اولتان قالاسي با 50 هکتار وسعت يک شهر _ قلعه است. به اين ترتيب فضاهاي مسکوني داخل قلعه و فضاهاي صنعتي از قبيل کارگاه‌هاي فلزگري، شيشه‌گري و سفال در بيرون از قلعه بوده است.»

به گفته وي دور تا دور شهر خندقي 15 متري ساخته شده است که قلعه را از گزند دشمنان در امان مي‌دارد. همچنين اين خندق را به وسيله دو کنال آبي که از رود آراز (ارس) کشيده شده بود؛ پر نگه مي داشتند.

هيات باستان‌شناسي در اين فصل کاوش موفق به کشف 400 متر مربع فضاي معماري شدند که قرار است با ايجاد سوله و مرمت آثار کشف شده، اين قلعه تاريخي به سايت موزه تبديل شود.

مهاجري‌نژاد دراين‌باره گفت:« قلعه در کنار رود ارس با حصاري به بلندي 5/5 متر ساخته شده است. عرض اين حصار 5/3 متر است. بخش‌هاي مختلف قلعه هنوز سالم مانده و در صورت مرمت مي‌تواند به يک مکان گردشگري منحصربه فرد تبديل شود.»

تخريب مستمر و ساخت و ساز غيرقانوني يک شركت كشت و صنعت در محدوده حريم و عرصه محوطه باستاني "اولتان قالاسي"، پيش از اين فعاليت هاي باستان شناسي در اين شهر تاريخي را با مشكل مواجه كرده است. اين تخريب‌ها به مرور زمان کاهش پيدا کرده است.

حمید جاهدی کورعباسلو – کارشناس توریسم